کور پانه / ادب / روغتیا / د خرما (۱۰) حیرانونکې روغتیايي ګټې

د خرما (۱۰) حیرانونکې روغتیايي ګټې

 په تاریخي ډول ، د ځمکې پرمخ خرما ترټولو پخوانۍ مېوه لرونکې ونه ده. د دغې مېوې تولید او مصرف په مینځني ختیځ ، افریقا او آسیا کې خورا ډير ښودل شوی دی. د خرما ونه په اصل کې له میسوپوټامیا او مصر څخه سرچینه اخستې ده. دا هغه سېمې دي چېرته چې د لومړي ځل لپاره خورما ونې کرل شوي او د کرل شویو ساحو فوسیلونه په کې موندل شوي دي. د نړۍ اصلي خرما تولیدونکي هېوادونه الجیریا ، مصر، سعودي عربستان او په سهیل کې داکر سینیګال، ته تر چاد او سوډان دي. همدا راز د نایجیریا شمالي ایالتونو لکه سوکوتو ، کانو ، کدونا او نور شمال ختیځ ایالتونو کې هم موندل کېږي.

خرما د مینځني ختیځ او د مدیترانیي اصلي خوړو یوه خورا مهمه برخه تشکیلوي. د خرما ونه د نړۍ ترټولو پخوانۍ کرل شوي میوه ده. خرما بيزوي، ګرده بڼه او کله چې ورسېږي نو روښانه ژیړ رنګ لري. هره خورما یو واحد تخم لري. په بازار کې د خرما شاوخوا ۴۰۰ ډولونه شتون لري.  تاسو کولای شئ خپل رژیم کې د خرما بېلابېل ډولونه شامل کړئ. همدا راز کولی شئ د سهارنۍ په توګه ترې هم ګټه واخلئ، په شېدو، کیکونو او د چاى سره یې هم خوړلی شئ.

خرما د ښه خوند لرلو ترڅنګ له مهموو مغذي موادو څخه هم بډایه ده چې روغتیایي ګټې یې د اندازې وړ نه دي.

 دغه مېوه د دې تر څنګه چې د  اوسپنې يو بډايه سرچینه ده د پوټاشیم ، پروټین ، رژیم فایبر ، کلسیم ، B ویټامینونو او همدارنګه ویټامین A او C ښه سرچینه هم ده .همدا راز خرما کې په کافي اندازه مس ، مګنیزیم ، منګنیز ، سیلینیم او زنک شامل دي. خرما د انفیکشن ضد ، انفلاسیون ضد او د هیمرجیک ضد توکي هم په ځان کې لري.

۱.  د انرژۍ غوره منبع ده

خرما بدن ته د چټکې انرژۍ رسولو یوه غوره منبع ده، ځکه چې په لوړه کچه طبیعي شکر لکه: ګلوکوز ، فرټکوز او سوکروز لري او دا هغه څه دي چې فوري انرژي تولیدوي او د اړتیا پر مهال بدن ژندی کوي. سربیره پردې خرما پوټاشیم لري چې بدن ورته له بورې څخه د انرژۍ تولید پر مهال اړیتا پیدا کوي. پخپل سهارنۍ کې خرما اضافه کړئ ترڅو د ورځې په اوږدو کې انرژي ولري. که چيرته د ورځې په اوږدو کې د سستئ احساس کوئ نو یو څو دانې خرما د ماسپښین ناشته په توګه هم وخورئ.

 ۲-  د قبضیت ښه درملنه کوي

د قبض لرونکو ناروغانو لپاره د درملني یوه ښه درمل دي ځکه خرما په لوړه کچه  د محلول وړ فایبر لري، کوم چې د کولمو سالم خوځښت هڅوي او د کولمو له لارې د خواړو اسانه تیریدو ته وده ورکوي. له 8 څخه تر 10 خرما راواخلئ د ځړو لرې کولو وروسته يې په یوه ګیلاس اوبو کې وچوئ او ټوله شپه يې پريږدئ. سهار خرما د اوبو سره يو ځاي تر هغه پورې حل کړئ چې د شربت په څیر شي دغه محلول هر سهار په نهاره يو ګيلاس څښئ قبضيت به مو ورک شي.

۳. د وېني کمښت لمنځه وړونکې ده

د وسپنې کمبود د هیموګلوبین کچې کمښت  ترټولو عام لامل دی ، کوم چې د وینې د کمښت لامل کیږي. په خرما کې وسپنه د وینی کمښت درملنه او د هیموګلوبین تولید کې مرسته کوي. سربیره پردې ، په خرما کې ویټامین سي هغه څه دي چې بدن ته د اوسپنې په جذبولو کې خورا مهم رول لوبوي. په بدن کې د اوسپنې مناسبه کچه د ستړیا او سستۍ احساس کمولو کې مرسته کوي. هغه خلک چې د وينې له کموالي سره مخ دي په لاندې ډول له خرما څخه ګټه واخلئ. په ورځ کې دوه ځله څو دانې خرما له يوه ګیلاس ګرمو شيدو سره وخورئ.  يو ګیلاس تازه شيدو کې څو دانې خورما واچوئ او ويې خوټوئ بيا ترې د ورځې څو ځله ګټه واخلئ د وينې له کموالي به خلاص شئ.

 ۴- د اميندوارۍ په وخت کې د خورما ګټې

خورما څو مغذي مواد لري چې د مور او ماشوم لپاره د امیندوارۍ په جریان کې ګټور دي. لکه څنګه چې مخکې یادونه وشوه قبض د امیندوارۍ په جریان کې یوه عامه ستونزه ده، د قبض ليرې کولو کې مرسته کوي. سربیره پردې ، دا د رحم د غړو پیاوړتیا او د ماشوم زیږون اسانه کوي. د ۲۰۱۱م د مطالعې په اساس چې د ژورنالیزم او نسايي علومو په ژورنال کې خپره شوې ، د امیندوارۍ په وروستیو کې د خرما خوړل د کار کولو هڅول او وده ته اړتیا کموي. هره ورځ له 6 څخه تر 8 دانې خرما د چاى سره وخورئ. او يا هم خرما په شیدو کې وخوټوئ او په ورځ کې یو یا دوه ځله يې وخورئ.

 ۵-  زړه تل سالم ساتي

 خرما ستاسو د زړه د روغتیا لپاره خورا اړینه، او مونږ یې باید تل له انټي هایپرلیپیډیمیک اغیزو څخه مننه وکړو. د ټیټ سوډیم او لوړ پوټاشیم مینځپانګه د زړه درجه تنظیم او د وینې فشار کنټرول ساتلو کې مرسته کوي. پوټاشیم حتا د سټروب او نورو ناروغیو خطر کموي. سربیره پردې ، د مګنیزیم مینځپانګې د زړه په مناسب فعالیت کې مرسته کوي او د سټروپ خطر کموي. هره ورځ خرما وخورئ ترڅو د زړه ستونزو خطر مو کم کړي.

 ٦- د اعصابو سیسټم فعالیت پياوړى کوي

 په خرما کې د بي ډیری ویټامینونه د عصبي سیسټم روغتیا او فعالیت ته وده ورکوي. سالم عصبي سیستم د بدن ټولو برخو سره مرسته کوي ترڅو یو له بل سره  سمه او مؤثره اړیکه ونیسي. په خرما کې د پوټاشیم بډایه توکي صحي عصبي سیسټم هم تنظیموي،خوب او ستاسو مغز نورمال او ښه کوي. سربیره پردې ، خرما کې شته  انټي اکسیډینټان د آزاد رادیکالونو سره مبارزه کوي ، کوم چې په پایله کې ستاسو ادراکي فعالیت لوړوي.

خپل دماغ او عصبي سیسټم په سمه توګه کار کولو لپاره ، هره ورځ یو څو خرماوې وخورئ. اضافي لارښوونې

* دا سپارښتنه کیږي چې د بسته بندۍ ښه شرایطو کې د خرما پیرود وکړئ.

 * د خواړو څخه دمخه خرما په ښه ډول ومینځئ.

* د خرما خوړلو غوره لاره دا ده کله چې تازه وي ، په فصل کې او د اوبو مینځپانګه کې بډایه وي.

 * د روغتیايې ګټو لپاره ، تل د ښه کیفیت لرونکې خرما غوره کړئ ډاډ ترلاسه کړئ چې په دوی کې مصنوعي د بورې کوټ شتون نلري.

 * په اعتدال سره خرما وخورئ ، ځکه چې د لوړې فرکتوز مینځپانګه کولی شي ستاسو روغتیا ته زیان ورسوي.

 ۷-  جنسي ګټي

 خرما د جنسي استعداد لوړولو په برخه کې له پخوا پیژندل شوې مېوه ده چې  له کلونو راهیسې د اپروډیزیک په توګه کارول کیږي. د دې هدف لپاره خرما باید د شپې لخوا د وزې په شیدو کې پخې شي او په سبا یې د سهار له لوري.

۸-  د معدې سرطان درملنه کوي

خرما د معدې سرطان په درملنه کې مرسته کوي.د خرما ګټې دومره ډيرې دي چې باید په خپل ورځني رژیم کې د خرما خوړل خپل عادت وګرځوو.

۹ – د پوټکي ستونزو درملنه

 په خرما کې موجود ویټامین B ستاسو د پوټکي لپاره ګټور دي د دې ویټامین کمښت کولی شي په پوټکي کې دستونزو رامنځته کیدو لامل شي، خرما د ویټامین بي طبیعي سرچینه ده چې کولای شي د پوټکي د ګونځو لرې کولو کې مرسته وکړي.

 ۱۰- سالمه معده

خرما معده او کولمې قوي کوي. د رژیم فایبر ډیری ګټې لري، د وینې د شکرو کنټرول څخه نیولې تر وزن کمولو پورې.

د میډجول خرما ستاسو بدن ته هر ورځ د  اړتیا وړل ۳۰ سلنه فایبر برابروي، کوم چې د هاضمې سره مرسته کوي.

. موسی وياند

ژورنالیست، لیکوال، ټولنیز فغال او ګرافیک ډېزاینر

دا هم ولولئ

د سالم بدن لرلو لپاره شات وخورئ

د انسان بدن د خپلې سلامتيا او غښتلتيا لپاره ډول ډول خوراکونو ته اړتيا لري، …